ŞEYH EBÛ ALİ FARMEDÎ (K.S.)
Silsile-i Sâdât'ın yedinci halkası olan Ebû Ali Farmedî (k.s.) Tûs şehrinin kasabalarından Farmez'dendir. Asıl adı FazI bin Muhammed'dir. O, yaşadığı zamanda şeyhlerin şeyhi idi. 407/1016 yılında doğdu.
Gençlik yıllarında, Nişâbur'a gelen Ebû Saîd Ebu'l-Hayr'ın ilim halkasına katıldı. C)nun zikir ve ders halkasından hiç ayrılmadı. Ebû Saîd'in Nişâbur'dan ayrılmasından sonra Ebu'l-Kasım el-Kuşeyrî'nin derslerine katıldı.
Bir gün Kuşeyrî hamama girmişti. Ebû Ali Farmedî, üstazı istemeden onun ihtiyaç duyduğu bir kova sıcak suyu hamamın kapısına bıraktı. İmam hamamdan çıkıp namaz kıldıktan sonra, 'suyu kim getirdi?' diye sordu. Ebû Ali Farmedî, acaba edebe aykırı bir şey mi yaptım düşüncesiyle sükût etti. Şeyhi üç defa sorunca, 'ben getirdim, efendim' diye cevap verdi. Şeyhi "Ey Ebû Ali, sen Ebû'l-Kâsım'm yetmiş senede elde edemediğini bir kova su ile buldun." buyurdu.
Bir müddet daha hizmetinde kaldıktan sonra Tûs şehrine gidip Ebu'l-Kâsım Gürgânî'ye intisâb etti. Daha sonra da Ebu'l-Hasan Harakânîye intisâb ederek Nakşiben-diyyenin Sıddîkiyye koluna dâhil oldu.
Selçuklu veziri Nizamülmülk, huzuruna Kuşeyrî ve Cü-veynî gibi âlimler ve şeyhler geldikleri zaman hürmetle ayağa kalkar, onlara yer gösterirdi. Fakat Ebû Ali Farmedî (k.s.) geldiği zaman hürmetle ayağa kalkıp karşıladığı gibi onu kendi makamına oturtur, kendisi de önünde otururdu. 'Neden böyle yapıyorsun?' diye sorulunca şöyle cevap verdi: 'Bu ikisi ve bunlar gibi olan âlimler huzuruma gelince bana, sen şöyle iyisin böyle iyisin diyerek bende olmayan şeylerle beni övüyorlar. Onların bu sözleri nefsimin hoşuna gidiyor. Fakat Farmedî ise, bana nefsimin ayıplarını söylüyor, böylece nefsim kırılıyor, yaptığım birçok hatâdan vazgeçiyorum.'
Ebû Ali Farmedî Hazretleri, İmâm-ı Gazalinin hem fıkıhta hem de tasavvufta üstâzıydı. İrşâd emânetini, Yûsuf Hemedânî'ye (k.s.) teslim etti ve 477/1084 yılının Rebîulevvel ayında âhirete irtihâl buyurdular. Kuddise sirruh. | 
